GÜVENLİ BAĞLANMANIN ÖNEMİ
Tarih: 13.9.2018 09:15:36
ELİF MACİT

Bebekliğimizden itibaren bir nesneye (bakım veren kişi) bağlanma ihtiyacımız, bağlandığımız nesnenin kişilik özelliklerine bağlı olarak bizim bağlanma stilimizi oluşturmaktadır. Sahip olduğumuz bağlanma stilimiz ise, hayatımızın ilerleyen dönemlerinde bizim kişiliğimiz, duygularımız, düşüncelerimiz ve davranışlarımız üzerinde önemli bir etki yaratmaktadır.

Evet, yani bugün kurduğumuz ilişkiler bebeklik dönemimizde bize bakım veren kişinin etkisiyle şekilleniyor. Bu bilgiyi nereden mi biliyoruz? Jhon Bowlby´nin 1940lı yıllarda yaptığı klinik gözlemlerin sonucundan.

1940lı yıllarda Jhon Bowlby bir labaratuvar kuruyor ve anne ve bebeklerin bağlanma stillerini inceliyor.

Labaratuvar bir oda şeklinde dizayn ediliyor ve odada bebeğin ilgisini çekebilecek oyuncaklar bulunuyor. Anne bebeğiyle birlikte odaya girdiğinde odada bir yabancı bulunuyor.

Bebek merak duygusuyla odayı ve odanın içerisindeki oyuncakları keşfetmeye başlıyor ama bunu yaparken de belirli aralıklarla annenin yanına gidip libidinal enerji alıyor ve daha sonra oyuncaklarla ilgilenmeye devam ediyor. Yabancı olarak adlandırılan kişi ise bu kısımda sadece gözlemci olarak bulunuyor. Deneyin bu kısmı neredeyse tüm bebeklerde bu şekilde ilerliyor.

Deneyin ikinci kısmında anne odadan çıkıyor ve deneyin asıl kısmı başlıyor. Bebek ortamda gözlemci olarak bulunan yabancıyla baş başa kalıyor. Birinci bebek annesi odadan çıkınca ilk etapta huzursuzlaşıp ağlamaya başlıyor ama yabancı gözlemci gidip bebekle ilgilenince, bebek bir süre sonra sakinleşip oyuncaklarla oynamaya devam ediyor. Aradan belirli bir süre geçtikten sonra anne odaya geri dönüyor ve bebek annesini görünce bir süredir olmadığını fark edip huzursuzlaşıyor ve annesinin yanına gidiyor. Anne, bebekle ilgilenince bebek belirli bir süre sonra sakinleşiyor ve oyuncaklarla oynamaya devam ediyor. Jhon Bowlby birinci bebeğin bağlanma stilini güvenli bağlanma olarak adlandırıyor.

Daha sonra ikinci anne-bebek çifti odaya alınıyor. Bebek  bir süre oyuncaklarla oynadıktan sonra anne odayı terkediyor ve bebek yabancı gözlemciyle odada yalnız kalıyor. Bu bebek de ağlamaya başlıyor ama bir türlü sakinleştirilemiyor. Anne odaya dönünceye kadar ağlamaya devam ediyor, anne odaya alındığında da bir türlü sakinleşemiyor bebek. Annesi bebeği yatıştırmakta çok zorlanıyor. Jhon Bowlby bu bağlanma stilinin ise güvensiz bir bağlanma olduğunu söylüyor.

3. anne-bebek çiftinde ise bebek annenin odadan çıktığını bile farketmiyor ve anne odaya geri döndüğünde de kayıtsız kalıyor. Bu bağlanma stili de bebeğin anneyle güvensiz bir bağ kurduğunu gösteriyor.

Peki akıllara şu soru geliyor, bebeklerin farklı tepkiler vermelerinin sebebi ne?

Anne, bebeğinin fiziksel ihtiyaçlarını vaktinde gideriyorsa, yani karnı acıktığında vaktinde doyuruyor, altını vaktinde değiştiriyorsa, dokunuşlarıyla bebeğini sakinleştirebiliyorsa, bedensel olarak çocuğa pozitif mesajlar gönderiyorsa ve çocuğuyla senkronize olarak hareket edebiliyorsa, çocuk dünyanın güvenilir bir yer olduğunu hissediyor ve bakım vereniyle de güvenli bağ kuruyor.

Eğer anne çocuğunu anlamıyorsa, ihtiyaçlarını vaktinde gidermiyorsa,dokunuşlarıyla ve bedensel mesajlarıyla çocuğu rahatlatamıyorsa, çocuğuyla senkronize olamıyorsa, duygusal olarak bebeğini doyurmuyorsa, çocuk ihtiyaç duyduğunda anneye ulaşamıyorsa ya da anne çocuğuna şiddet uyguluyorsa, bebek dünyayı güvenilmez bir yer olarak değerlendirir ve güvensiz bir bağlanma gerçekleştirir. Annenin bu tavırları sonucunda bebek değerli olduğu duygusunu hissedemiyor ve kendisini değersiz, dünyayı da güvenilmez bir yer olarak algılıyor.

Peki bebek güvenli bağlanamazsa, yetişkinlik döneminde nasıl davranır?

Kişi insanlara güven duyamaz, sürekli kaygılıdır. Sürekli terk edileceği kaygısını taşır ve hayatındaki kişiye yapışır ya da zorlandığı ilişkilerde hemen kaçar. Kafası sürekli diğer kişinin onu sevip sevmediği endişesiyle meşguldür. Güvene dayalı ilişki kurmakta zorlanır, sürekli aldatılma korkusuyla yaşar. Kendini sakinleştiremez, sakinleşebilmek için eyleme vurur. Nedir bu eyleme vurmalar? Aşırı yemek yer, aşırı alışveriş yapar, gelişigüzel ilişkiler kurar, rastgele cinsel birliktelikler yaşar.

lor:black;mso-themecolor: text1´>igüzel ilişkiler kurar, rastgele cinsel birliktelikler yaşar.    

                                                                                                                                                                                     Uzm. Klinik Psikolog Elif Macit

Anahtar Kelimeler: GÜVENLİ, BAĞLANMANIN, ÖNEMİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOCUĞUMA NASIL YAKLAŞMALIYIM? (08 Ekim 2018 - Pazartesi)
KARDEŞ KISKANÇLIĞI (27 Eylül 2018 - Perşembe)
OKULA UYUM (21 Eylül 2018 - Cuma)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi