Balıkesir Mimarlar Odası, kentin karanlık noktalarının giderilmesi ve gece güvenliğinin artırılması amacıyla kapsamlı bir "Aydınlık Balıkesir" projesi için harekete geçti. Özellikle hava kararmasının erken başladığı ve kış aylarında gece sürelerinin uzadığı bu dönemde, kentin aydınlatılma sorununun çözülmesi için somut adımlar atılmaya başlandı.
Kentsel Planlama ve Güvenlik İlişkisi
TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Osman Zeki Şahin, daha önce kentin otopark sorunlarını kamuoyuna taşıyarak geniş yankı uyandırmıştı. Şahin, aynı hassasiyetle kent aydınlatması meselesinin de gündeme taşınacağını belirtti. Mimarlar Odası Başkanı, mesleklerinin kamu yararı odaklı sorumlulukları çerçevesinde görüşlerini paylaşarak, kent aydınlatmasının sadece basit birer sokak lambası kurulumu olmadığını vurguladı. Bu meselenin; güvenliğin sağlanması, enerji tasarrufu ve kentin özgün kimliğinin korunması gibi unsurların bir arada ele alındığı bütüncül bir planlama süreci olduğunu ifade etti.
Güvenli Alanlar ve Riskli Bölgelerin Aydınlatılması
Balıkesir genelinde ışıklandırma kapasitesinin yetersiz kaldığı pek çok cadde ve sokak tespit edildi. Şahin, yetersiz aydınlatılan noktaların vatandaşlarda güvensizlik duygusu yarattığını ve karanlık alanların kötü niyetli eylemlere zemin hazırlayabildiğini dile getirdi. Özellikle okul çevreleri, park alanları ve ibadethane çevresi gibi kritik noktaların risk taşıyan bölgelerin başında konumlandığını belirtti. Gecelerin uzadığı bu dönemde, kentin aydınlatma standartlarının yükseltilmesinin öneminin bir kez daha vurgulandığı ifade edildi.
Akıllı Aydınlatma ve Enerji Tasarrufu
Aydınlatma projelerinde sadece gökyüzüne yönelik dekoratif tasarımların değil, zemini ve yaya trafiğini ön plana çıkaran sistemlerin esas alınması gerektiği belirtildi. Bu kapsamda, hareket sensörleriyle ihtiyaç halinde devreye giren akıllı aydınlatma sistemlerinin öncelikli çözüm olarak sunulduğu açıklandı. Bu yöntemle yollar, kaldırımlar ve park alanlarının gereksiz enerji tüketmeden aydınlatılabileceği, böylece halkın gece saatlerinde daha özgürce hareket edebileceği kaydedildi. LED teknolojisine geçişin enerji tüketimini ve bakım maliyetlerini düşüreceği ancak bu dönüşümün teknik standartlara uygun ve bilinçli bir planlama dahilinde yürütülmesi gerektiği vurgulandı. Sürdürülebilir tasarıma uygun, geri dönüştürülebilir malzemelerden üretilen armatürlerin kullanımı ve ışık gücünün alanın işlevine göre ayarlanmasının, görsel konfor ile tasarrufu birleştireceği ifade edildi.
Tarihi Doku ve Estetik Çözümler
Yaklaşık 1 milyon 300 bin nüfusa ev sahipliği yapan Balıkesir'in tarihi dokusunun korunması gerektiği belirtilirken, bu mirasın geceleri de görünür kılınmasının kent kimliğine katkı sunacağı ifade edildi. Şahin, sokak ve cadde güvenliği için genel aydınlatmanın yanı sıra; tarihi binaların cepheleri, anıtlar ve sembol yapıların özel birer aydınlatma anlayışıyla taçlandırılması gerektiğini belirtti. Tarihi bölgelerde sıcak tonlu ışıkların, modern caddelerde ise daha soğuk ve yönlendirici ışıkların tercih edilmesiin estetik bütünlüğü sağlayacağı konuşuldu. Dar sokakların genişliğini daraltmayan, duvarlara veya cephelere monte edilebilen, gömme veya taban tipi armıtürlerin seçilmesi durumunda kentin tarihi dokusuna uygun çözümlerin üretilebileceği belirtildi.
\nErişilebilirlik ve Işık Kirliliği ile Mücadele
Herkesin kentten eşit şekilde faydalanabilmesi için aydınlatmanın kritik bir rol oynadığı hatırlatıldı. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler gibi özel ilgi gerektiren kullanıcılar için yetersiz aydınlatılmış kaldırımlar ve geçitlerin fiziksel güvenlik ve kentsel hayata katılım açısından engel oluşturduğu kaydedildi. Ayrıca, kontrolsüz aydınlatmanın çevreye zarar veren ve gökyüzü görünümünü bozan "ışık kirliliği" sorununa yol açabileceği belirtilerek, hedefin kenti aşırı ışıklandırmak değil; doğru konumda, doğru güçte ve doğru tonda ölçülü bir aydınlatma sağlamak olduğu vurgulandı.
Turizm ve Gece Ekonomisine Katkı
İyi tasarlanmış bir aydınlatma sisteminin gece turizmi ve ticari faaliyetlere büyük katkı sağlayacağı, kentin canlılığını artıracağı ifade edildi. Özellikle Karesi ve Altıeylül merkez ilçeleri ile Bandırma, Ayvalık, Edremit ve Burhaniye gibi turistik değerleri yüksek ilçelerde çalışmalara öncelik verilmesi gerektiği belirtildi. Bandırma'nın liman ve ticaret merkezi kimliğinin gece ekonomisi açısından aydınlatmayı kritik kıldığı ifade edildi. Bu doğrultuda, tüm ilçeleri kapsayan bütüncül ve sürdürülebilir bir planın hazırlanması için belediyelerden somut adımlar atması talep edildi.
Ortak Akıl ve İş Birliği Çağrısı
Sürecin sağlıklı ilerlemesi için sadece belediye teknik birimlerinin değil; meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının da dahil olduğu bir ortak akıl yaklaşımının hayati önem taşıdığı belirtildi. Kentin aydınlatılma biçiminin, aslında nasıl bir kent hayal edildiğinin bir yansıması olduğu ifade edildi. TMMOB Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi, mesleki bilgi birikimiyle sürece katkı sunmaya ve belediyelerle iş birliği içinde geleceğin aydınlık Balıkesir'ini inşa etmeye hazır olduklarını kamuoyuna bildirdi.