Sıcak Havalar Böbrek Hastalarını Tehdit Ediyor Uzmanlardan Kritik Uyarılar

Yaz Sıcaklarının Böbrek Sağlığına Etkileri

Yaz mevsiminde hava sıcaklıklarının nem oranıyla birlikte artış göstermesi, özellikle kronik böbrek rahatsızlığı bulunanlar ve diyaliz tedavisi gören hastalar için önemli tehditler barındırabiliyor. Aşırı terleme sonucu oluşan sıvı kaybı, böbreklere ulaşan kan akımını azaltabiliyor ve bu durum kreatinin ile elektrolit değerlerinde ani değişimlere yol açabiliyor. Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, Türkiye'de her 6-7 kişiden birinin kronik böbrek hastalığı riski taşıdığını belirterek, sıcak günlerde yeterli miktarda sıvı tüketiminin hayati önem taşıdığını vurguladı. Erk, aşırı sıcakların böbrek hastalarını sağlıklı bireylere oranla daha fazla etkileyebildiğine işaret ederek, "Aşırı sıcaklar ve susuzluk böbrekler üzerindeki yükü daha da artıracaktır" ifadelerini kullandı.

Uzmanlardan Kritik Uyarılar

Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay, özellikle kronik böbrek hastaları ve diyaliz hastalarında yaz aylarında görülen aşırı terleme, yüksek sıcaklık ve susuzluğun kan değerlerinde hızlı ve belirgin değişikliklere neden olabileceğini ifade etti. Alpay, böbreklerin sıvı ve elektrolit dengesini düzenleme kapasitesinin azalması durumunda, sıcak hava gibi çevresel faktörlerin vücudun hassas dengesini daha kolay bozabildiğini söyledi. Sıcak havalarda terleme ile sadece su değil, sodyum ve potasyum gibi elektrolitlerin de kaybedildiğini dile getiren Alpay, yeterli sıvı alınmadığında damar içindeki kan hacminin azaldığını ve bunun böbreklere giden kan akımını düşürdüğünü belirtti. Böbreklerin bu duruma karşı süzme hızını azaltarak ve idrarı yoğunlaştırarak vücuttaki sıvıyı korumaya çalıştığını aktaran Alpay, sıcak havalarda idrarın normalden daha koyu renkli olmasının vücudun sıvı kaybettiğinin bir işareti olabileceğini kaydetti. Yüksek sıcaklık, aşırı terleme veya hamam ve sauna gibi yoğun ısıya maruz kalınan ortamlarda meydana gelen sıvı kaybının böbreklere giden kan akımını azaltabileceğini vurguladı.

Kreatinin Yükselmesi ve Riskler

Dr. Alpay, kreatinin böbrekler aracılığıyla vücuttan atıldığı için böbrek perfüzyonunun azalmasının kanda kreatinin düzeyinin yükselmesine neden olabileceğini ifade etti. Bu yükselmenin her zaman kalıcı bir böbrek hasarı anlamına gelmeyebileceğini, sıvı kaybına bağlı geçici bir değişiklik olabileceğini söyledi. Ancak sıvı kaybının zamanında fark edilmemesi ve düzeltilmemesi durumunda, özellikle kronik böbrek hastalarında akut böbrek hasarı gelişme veya mevcut böbrek hastalığının ilerleme riski ortaya çıkabileceğini belirtti. Kronik böbrek hastalarında özellikle potasyum dengesindeki bozulmaların önem taşıdığını vurgulayan Alpay, potasyumun kanda yükselmesinin kalp ritmi açısından ciddi sorunlara yol açabileceğini, bu nedenle bu hastaların sıcak havalarda daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Sodyum düzeylerinin ise kaybedilen su ve elektrolitin miktarına ve kişinin mevcut hastalıklarına göre farklı yönde değişebildiğini ifade eden Alpay, kronik böbrek hastalarının sıcak havalarda gelişigüzel şekilde aşırı su veya elektrolit tüketmesi yerine, kendi hekimlerinin önerdiği sıvı ve beslenme planını uygulaması gerektiğini belirtti.

Hamam ve Sauna Uyarısı

Yüksek sıcaklık ve yoğun terleme nedeniyle hamam ve sauna, özellikle kronik böbrek hastaları açısından dikkat edilmesi gereken ortamlar arasında yer alıyor. Bu ortamlarda kısa sürede önemli miktarda sıvı kaybı yaşanabiliyor. Böbrek fonksiyonları zaten azalmış olan kişilerde bu durum, sıvı-elektrolit dengesinin daha hızlı bozulmasına ve böbrek fonksiyonlarında akut kötüleşmeye zemin hazırlayabiliyor. Bu nedenle kronik böbrek hastalarının sauna, hamam ve uzun süreli yoğun sıcak maruziyeti konusunda hekimlerine danışmaları önem taşıyor. Alpay, sıcak havalarda ortaya çıkan kreatinin yüksekliğinin bazı durumlarda kalıcı böbrek hasarından değil, akut sıvı eksikliğinden kaynaklanabileceğine dikkat çekerek, "Ancak sıvı kaybının uzun sürmesi veya ağırlaşması, akut böbrek hasarına dönüşebiliyor. Bu nedenle sıcak havalarda susuz kalmamak, aşırı sıcak ortamlardan kaçınmak ve özellikle kronik böbrek hastalığı bulunan kişilerin doktorlarının önerilerine göre hareket etmesi büyük önem taşıyor" dedi.

Diyaliz Hastalarına Tatil Önerileri

Başhemşire Figen Gül, hemodiyaliz hastalarının gerekli planlamaları yaptıkları takdirde tatile çıkabileceklerini belirterek, diyaliz hastalarının tatil planını tedavinin gerekliliklerini göz önünde bulundurarak yapması gerektiğini söyledi. Gül, diyaliz hastalarının seyahat öncesinde ilk olarak gidecekleri bölgede uygun bir diyaliz merkezi bulması ve tatil tarihleri için önceden rezervasyon yaptırması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, yola çıkmadan önce hastanın kendi diyaliz merkezinden gerekli tıbbi belgeleri alması gerektiğini belirten Gül, son diyaliz gününde epikriz raporunun alınmasını, varsa diyaliz raporlarının ve özellikle seroloji sonuçlarının yanında bulundurulmasını önerdiklerini dile getirdi.